Kalite Sözlüğü

Kalite Sözlüğü
Kalite Sözlüğü

 

KALİTE SÖZLÜĞÜ

Kalite Yönetim sistemleri ile ilgili önemli terim, kavram ve terminolojileri aşağıda bulabilirsiniz.
Kalite (Quality):

Bir ürün veya hizmetin, belirlenen veya olabilecek ihtiyaçları karşılama kabiliyetine
dayanan özelliklerinin toplamıdır.

Kalite Politikası (Quality Policy):

Kuruluşun, kalite ile ilgili olarak üst yönetim tarafından belirlenen resmi amacıdır.

Kalite Planı (Quality Plan):

Belirli bir ürün, hizmet, sözleşme veya proje ile ilgili özel kalite uygulamalarını, kaynakları
ve faaliyet sıralarını veren dökümandır. Belirli bir projeye, ürüne, proses veya
sözleşmeye hangi prosedürlerin ve ilgili kaynakların kim tarafından ve ne zaman
uygulanacağını belirleyen doküman.

Not 1 – Bu prosedürler genelde, kalite yönetim prosesleri ve ürün gerçekleştirme
prosesleriyle ilgili olanları kapsar.
Not 2 – Kalite planı sıklıkla kalite el kitabının bölümlerine veya prosedür dokümanlarına
atıf yapar.
Not 3 – Kalite planı, kalite planlamasının sonuçlarından biridir.

Kalite Yönetim Sistemi:

Bir kuruluşu kalite bakımından idare ve kontrol için gerekli yönetim sistemi.

Kıyaslama (Benchmarking):

Bir kuruluşun kendi sektörü veya dışından başarılı bir kuruluşu referans alarak,
performansını kalitatif göstergeler yardımıyla karşılaştırması ve gerekli gördüğü alanlarda
süreç kıyaslaması vasıtasıyla iş süreçlerini geliştirme faaliyetidir.

Kusur (Defect):

Amaçlanan kullanım şartlarının yerine getirilmemesidir.

Kalite Hedefi:

Kalite ile ilgili olarak aranan veya amaçlanan
bir şey.

Not 1 – Kalite hedefleri, genelde kuruluşun kalite politikasına dayanır.
Not 2 – Kalite hedefleri, genelde kuruluş içindeki ilgili fonksiyonlar ve seviyeler için
belirtilir.

Kalite Yönetimi (Quality Management):

Kalite politikasını belirleyen ve uygulayan tüm yönetim fonksiyonlarından biridir.
Bir kuruluşun kalite bakımından idare ve kontrolü için koordine edilmiş faaliyetler.

Kalite Sistemi (Quality System):

Kalite yönetiminin uygulanması için gerekli olan kuruluş yapısı, sorumluluklar,
prosedürler, prosesler ve kaynaklardır.

Kuruluş:

Düzenlenmiş sorumlulukları, yetkileri ve ilişkileri olan insanlar ve olanakları grubu.

Kuruluş Yapısı:

İnsanlar arasındaki yetkilerin, sorumlulukların ve ilişkilerin düzenlenmesi.

Karakteristik:

Ayırt edici özellik.

Not 1 – Bir karakteristik yapısal (inherent) olabilir veya atanmış olabilir.
Not 2 – Bir karakteristik nitel veya nicel olabilir.
Not 3 – Aşağıdaki gibi çeşitli karakteristik sınıfları vardır:

•Fiziksel (mesela mekanik, elektriksel, kimyasal veya biyolojik karakteristikler)
•Duyusal (mesela, koku alma, dokunma, tatma, görme ve duyma ile ilgili)
•Davranış ile ilgili (mesela nezaket, dürüstlük ve doğruluk)
•Zaman ait (temporal) (mesela tam zamanındalık, güvenilirlik, bulunabilirlik)
•Ergonomik (mesela fizyolojik karakteristik veya insan güvenliği ile ilgili)
•Fonksiyonel (mesela bir uçağın azami hızı)
Kayıt:

Sonuç veya gerçekleştirilen etkinlikler ile ilgili kaydedilmiş bilgilerdir.
Elde edilen sonuçları beyan eden veya gerçekleştirilen faaliyetin delilini sağlayan
doküman.

Müşteri Memnuniyeti:

Şartların yerine getirildiğinin, müşteri tarafından algılanan memnuniyet derecesi.
Not 1 – Müşteri şikayetleri, düşük müşteri memnuniyetinin yaygın bir göstergesidir.
Ancak, bu şikayetlerin olmaması mutlaka yüksek müşteri memnuniyetini ima etmez.
Not 2 – Hatta, müşteri ile mutabık kalınmış ve şartların yerine getirilmiş olması bile,
zorunlu olarak yüksek bir müşteri memnuniyetini ima etmez.

Müşteri Odaklılık (Customer Oriented):

Müşteri istek ve beklentilerini karşılama ilkesini, kuruluştaki tüm çalışanların görevi
olarak ortaya koyan ve bu doğrultuda ürün kalitesini hedefleyen yaklaşımdır.

Muayene (Inspection):

Bir ürün ve hizmetin bir veya birden fazla özelliğinin; ölçme, deney ve mastarlama gibi
işlemlere tabi tutularak, sonuçların belirlenen şartlara uygunluğunun kıyaslanmasıdır.

Kalite İyileştirmesi:

Kalite yönetiminin, kalite şartlarının yerine getirilmesi yeteneğini artırmaya odaklanan
bir parçası.

Kalite Maliyeti (Cost of Quality):

Uygun kaliteye erişmek amacıyla yapılan çalışmaların maliyetiyle, yetersiz kontroller
sonucu ortaya çıkan maliyetlerin toplamıdır.

Etkinlik:

Planlanmış faaliyetlerin, gerçekleştirilme ve sonuçlara ulaşma derecesi.

İyi Yönetişim (Good Governance):

Açıklık, şeffaflık, katılım, etkileşim ve hesap verme kültürünün hakim olduğu yönetim
anlayışı.

Kalite El Kitabı:

Bir kuruluşun kalite yönetim sistemini belirleyen doküman.

Not – Kalite el kitapları münferit bir kuruluşun karmaşıklığına ve büyüklüğüne uygun olarak, format ve ayrıntı bakımından
değişebilir.
Kalite isteklerini sağlamak için kullanılan uygulama teknikleri ve faaliyetlerdir.
Kalite yönetiminin, kalite şartlarının yerine getirilmesine odaklanmış bir parçası.

Kalite Güvence (Quality Assurance):

Ürün veya hizmetin, kalite için belirlenen istekleri karşılamak maksadıyla, yeterli
güveni sağlaması için gereken planlı ve sistematik faaliyetlerin bütünüdür.
Kalite yönetiminin, kalite şartlarının yerine getirileceğine dair güvence sağlamaya
odaklanan bir parçası.

Kalite Gözetimi (Quality Surveillance):

Kalite isteklerinin karşılanmasını temin için, belirlenen referanslara göre prosedürlerin,
metotların, şartların, ürün ve hizmetlerin ve kayıt analizlerinin sürekli gözlenerek
doğruluğunun tespit edilmesidir.

Kabul / Red Ölçütleri (Accept / Reject Criteria):

Bir ürün veya hizmetin kabul edilebilir ya da edilemez olduğunun ölçülmesinde ve karar
verilmesinde kullanılan ölçütlerdir.
Ulusal ya da uluslararası standartlara göre izlenebilirliği mümkün olan ve doğruluğu
kanıtlanmış ölçü aleti ya da cihazlarıyla karşılaştırılarak, standart olmayan ölçü aleti
veya cihazlardaki sapmaların belirlenmesi ya da ayar yolu ile ortadan kaldırılmasıdır.

Kaizen (Kaizen):

Japonca olan bu kavram, sürekli iyileştirme anlamına gelir. Zaman içindeki küçük ve
sürekli gelişmeler dizisidir.

Müşteri:

Bir ürünü ya da hizmeti alan kuruluş veya kişi. Müşteri kuruluşun içinden veya dışından
olabilir.

Paylaş, çoğalsın!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir